Czym jest dyrektywa plastikowa (SUP)?
Dyrektywa SUP (Single Use Plastics Directive, 2019/904/UE) to unijne przepisy, których celem jest ograniczenie negatywnego wpływu jednorazowych produktów z plastiku na środowisko. Obejmuje m.in. kubki, sztućce, słomki, pojemniki na żywność i torby foliowe.
W Polsce dyrektywa została wdrożona ustawą z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw.
Od 2024 i 2025 roku obowiązki dla przedsiębiorców są coraz szerzej egzekwowane.
Kogo dotyczy dyrektywa plastikowa?
Obowiązki wynikające z SUP dotyczą:
- sklepów detalicznych (spożywczych, piekarni, kiosków),
- punktów gastronomicznych (restauracji, kawiarni, food trucków),
- hurtowni i dystrybutorów opakowań,
- producentów i importerów wyrobów jednorazowych z plastiku.
W praktyce: jeśli w Twojej firmie klient dostaje kawę na wynos, jedzenie w plastikowym pudełku czy torbę foliową – te przepisy obejmują także Ciebie.
Kluczowe obowiązki przedsiębiorców
1. Opłata SUP
- 0,20 zł za każdy kubek z plastiku (z pokrywką lub wieczkiem),
-
0,25 zł za każdy pojemnik na żywność.
Opłatę pobiera się od klienta w momencie sprzedaży, a następnie przekazuje do marszałka województwa raz na kwartał.
2. Opłata recyklingowa za torby foliowe
Dotyczy lekkich toreb z tworzywa sztucznego (grubsze torby mogą być sprzedawane, ale także są ewidencjonowane). Obecnie wynosi 0,20 zł za sztukę.
3. Prowadzenie ewidencji
Każdy przedsiębiorca musi ewidencjonować:
- ile sztuk produktów objętych SUP wydał,
- ile opłat pobrał,
- ile przekazał organom.
4. Obowiązek informacyjny
Informacja o opłatach SUP i recyklingowej musi być widoczna dla klienta – np. na plakacie przy kasie, w cenniku lub menu.
5. Sprawozdawczość w BDO
Co roku przedsiębiorcy składają sprawozdania w systemie BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami). Brak wpisu lub błędy mogą skutkować poważnymi karami.
6. Odpowiedzialność za selektywną zbiórkę
Przedsiębiorca, który nie osiągnie wymaganych poziomów selektywnego zbierania i recyklingu, musi zapłacić dodatkową opłatę produktową.
Kary za niedostosowanie się
Brak pobierania opłat, brak ewidencji czy nieprzekazanie sprawozdania może skutkować:
- karą pieniężną od 500 zł do nawet 1 mln zł,
- kosztami postępowania administracyjnego,
- ryzykiem utraty reputacji w oczach klientów.
Jak się przygotować w 2025 roku?
- Zweryfikuj asortyment – sprawdź, które produkty w Twoim sklepie lub restauracji podlegają pod przepisy SUP.
- Oznacz punkty sprzedaży – umieść czytelne informacje o wysokości opłat.
- Wprowadź ewidencję – najlepiej w formie elektronicznej (arkusz Excel, system ERP).
- Kontroluj terminy – opłaty do marszałka co kwartał, sprawozdanie do BDO co roku.
- Rozważ alternatywy – kubki papierowe, biodegradowalne pojemniki, torby wielokrotnego użytku.
Dlaczego warto działać zgodnie z przepisami?
- Unikasz wysokich kar,
- Twoja firma pokazuje, że działa odpowiedzialnie,
- Możesz zyskać lojalność klientów, którzy coraz częściej wybierają marki eko,
- Budujesz przewagę konkurencyjną – ekologiczne rozwiązania to dziś nie tylko obowiązek, ale i atut marketingowy.
Podsumowanie
Dyrektywa plastikowa nałożyła na polskich przedsiębiorców szereg obowiązków związanych z ograniczaniem jednorazowych wyrobów z plastiku. Dotyczą one zarówno dużych sieci handlowych, jak i małych sklepów czy kawiarni.
➡ Jeśli masz wątpliwości, czy Twoja firma prawidłowo realizuje wymagania dyrektywy SUP, warto skonsultować się z ekspertem. Wsparcie w zakresie ewidencji, sprawozdań i interpretacji przepisów pozwala uniknąć kosztownych błędów.